Wie beslist over de as van de overledene?

Wie beslist over de as van de overledene? Dat is niet iets waar je over nadenkt als iemand net is overleden. Toch is het goed om hier bij stil te staan voordat besloten wordt wie de opdracht voor de crematie ondertekent.

Waar moet je op letten?

Waar je op moet letten is het volgende. Na het overlijden van een dierbare volgt al snel de organisatie van de uitvaart. Je huurt een uitvaartverzorger in, die de familie helpt om in een zeer korte tijd de uitvaartplechtigheid te organiseren. In die korte tijd moet je heel veel beslissingen nemen. Van de keuze voor de kist tot het lettertype van de annonce. Als de overledene heeft bepaald dat hij wil worden gecremeerd zal er ook een opdracht tot crematie moeten worden getekend. En dáár moet je even bij stil staan. Nog voordat je beslist wie gaat tekenen.

Wet op lijkbezorging

De Wet op lijkbezorging zegt namelijk dat de persoon die de opdracht geeft voor de crematie, ook de persoon is die beslist wat later er met de as gebeurt. Deze persoon is daarbij natuurlijk wel gebonden aan de wens van de overledene. Maar als iemand geen testament of codicil had waarin de wil is geuit (mondelinge verklaring is ook geldig, mits dit bewezen kan worden), bepaalt de contractant van de uitvaart wat er met de as gebeurt. Juridisch gezien hebben anderen nergens recht op en kunnen de contractant ook niet dwingen de as te verdelen. Dit geldt ook binnen de familie.

Professionele hulp

Dit is een voorbeeld waarom het verstandig is om bij het afwikkelen van de erfenis professionele hulp in te roepen. Zo iets als hiervoor beschreven denk je niet aan en kan achteraf wel vervelende taferelen opleveren. Maar dan is het te laat om er iets aan te veranderen. Zo zijn er ook andere zaken die over het hoofd gezien kunnen worden. Wilt u hulp bij het afwikkelen van de erfenis om er zeker van te zijn dat alles goed verloopt, neem dan gerust contact met mij op voor een vrijblijvende gesprek.

In de praktijk

Op de site www.uitvaart.nl beantwoord Mr Willem van der Putten vragen van nabestaanden. Uit de vele vragen die gesteld worden kies ik even vraag nummer 59177 te illustratie.

De vraag is als volgt:
Onze vader is in 2008 gecremeerd wij waren toen minderjarig en zijn moeder, onze Oma, heeft de crematie geregeld.
Wij hebben al heel lang geen contact meer met haar omdat ze haar nooit als oma heeft gedragen maar meer als een tiran. Wij ik en mijn zus willen heel graag de as van onze vader die nog in een unrenmuur staat. Kunt u ons helpen wat onze rechten zijn en wat we kunnen doen? Dit is zo belangrijk voor ons….alvast bedankt groet Doortje

Antwoord van Mr Willem van der Putten:
Geachte mevrouw,

Mijn antwoord is helaas kort: u hebt geen recht op de as.

Er zijn twee dingen die u kunt doen: 1) wachten tot uw oma overleden is en 2) een nieuwe goede relatie met uw oma opbouwen.

De persoon die de crematie heeft geregeld beslist over wat er met de as gebeurt. Dat is uw oma. Als er geen testament of codicil van uw vader is, waar in staat dat zijn dochters na zijn overlijden zijn as moeten krijgen, is er in ieder geval voor een rechter geen reden om u de as te geven.

Als u met uw oma geen contact hebt en geen contact wilt hebben, kunt u de begraafplaats waar de urn in de urnenmuur staat, laten weten dat u belangstelling hebt om de urn over te nemen als uw oma op een bepaald moment de huur niet wil verlengen. Ik zou dat schriftelijk doen, als ik u was en een ontvangstbevestiging van de brief vragen. Als oma overlijdt, komen de rechten op de nis vrij en kunt u ze meteen vragen. Dat zou ik maar meteen doen als ik u was, voordat iemand anders u voor is.

Maar misschien is het beter en makkelijker om het verleden het verleden te laten en te kijken of u het contact met uw oma kunt vernieuwen. Volgende maand is Kerstmis een mooie aanleiding om haar een kaartje te sturen en haar te schrijven dat het eigenlijk jammer is dat u geen contact hebt. U kunt schrijven dat u uw vader mist en dan hebt u al meteen een aanknopingspunt, waarop zij kan reageren met ‘Ik ook’. Misschien is uw oma na ruim 10 jaar milder en was er vroeger een reden om te doen wat zij toen deed. Als zij positief reageert op het kaartje, ga dan eens een kop koffie drinken. Als het contact goed is, komt u er samen wel uit met de as. Dan kunt u misschien een beetje as krijgen voor in een sieraad, of iets anders dat u en uw zus aanspreekt. Of kunt u de huur overnemen. En is gewoon het hebben van een oma met wie u over uw vader kunt praten, ook erg fijn.

Als het contact tot niets leidt, blijft advies 1) staan. Ik hoor af en toe wel eens van mensen die ik 5 of 10 jaar geleden een zelfde advies heb gegeven, dat gewoon wachten hen vanzelf de oplossing bracht.